nlfren
PRINT
SITEMAP | DISCLAIMER
About Us   Practice Areas   Lawyers   Co-ordinates   News   Jobs  
Misbruik in successieplanning: Vlaanderen is strenger dan federaal
 
Omdat het Vlaams Gewest bevoegd is voor successierechten en schenkingsrechten, heeft het een eigen versie gepubliceerd van de circulaire over de toepassing van de algemene antimisbruikbepaling inzake successie- en registratierechten. De “federale” versie van die circulaire bevat een witte en een zwarte lijst van handelingen die zeker niet respectievelijk zeker wel misbruik uitmaken. Op enkele fundamentele punten wijkt de nieuwe “Vlaamse” versie daar nu van af.

De gewesten zijn al lang bevoegd voor registratie- en successierechten, maar tot nu toe bleef het federale niveau instaan voor de inning van die belastingen. Op 1 januari 2015 heeft het Vlaamse Gewest echter de inning in eigen handen genomen (zie hier). Dat brengt ook met zich mee dat het gewest bevoegd geworden is om de procedureregels te bepalen. Daartoe behoort eveneens de algemene antimisbruikbepaling. Die is, wat Vlaanderen betreft, zelfs niet meer terug te vinden in het wetboek van registratierechten en dat van successierechten, maar staat nu in de Vlaamse Codex Fiscaliteit (onder artikel 3.17.0.0.2).

Van fiscaal misbruik is er sprake als de belastingplichtige een ongebruikelijke constructie opzet die op zich niet frauduleus is maar die blijkbaar als enige doel heeft om belastingen te besparen. Als de belastingplichtige dan niet kan aantonen dat hij (ook) andere motieven heeft dan fiscale, kan de fiscus die constructie negeren en belasten alsof ze er niet geweest is. Aan die principes verandert niets. Maar de Vlaamse Belastingdienst vindt nu blijkbaar dat hij zelf moet instaan voor de interpretatie van die bepaling, en publiceert daarom een nieuwe versie - ondertekend door de Vlaamse minister van Financiën - van de circulaire die twee jaar geleden door de federale administratie gepubliceerd is (zie onze artikels “Sterfhuisclausule is misbruik, schenking voor Nederlandse notaris niet” en “Regeling via testament kan nooit misbruik uitmaken”) (zie hier voor die circulaire van 23 april 2013).

Geen witte lijst meer

Het opvallendste verschil tussen de “Vlaamse” en de “federale” circulaire is dat de eerste alleen een zwarte lijst bevat, dus een lijst van bij voorbaat verdachte constructies. Een witte lijst met handelingen die géén misbruik uitmaken, is er niet.

Het is niet duidelijk wat daar achter zit. Mogelijk vindt de Vlaamse administratie sommige handelingen op die witte lijst toch verdacht. Maar het zou ook kunnen dat de Vlaamse administratie van mening is dat een witte lijst alleen maar een vals gevoel van veiligheid geeft. Ook in de federale circulaire wordt namelijk opgemerkt dat de witte lijst geen absolute zekerheid biedt. Met name in combinatie met andere handelingen zou een handeling uit de witte lijst toch nog altijd misbruik kunnen uitmaken.

Testamentaire bepaling

Een tweede opvallend verschil is dat de verwijzing naar testamentaire bepalingen weggevallen is. In de federale circulaire wordt nog opgemerkt dat een testamentaire bepaling nooit misbruik kan uitmaken omdat volgens de letterlijke wettekst de verdachte handeling door de belastingplichtige zelf gesteld moet zijn. Anders gezegd: het is uitgesloten dat iemand meer belastingen moet betalen doordat de fiscus op basis van de algemene antimisbruikbepaling een clausule negeert die iemand anders in zijn testament opgenomen heeft.

Betekent het schrappen van die opmerking dat de Vlaamse administratie het niet eens is met dat principe? Het moet gezegd dat de federale circulaire van 23 april 2013 een bijgewerkte versie is van een eerdere circulaire van 19 juli 2012, en dat in die eerdere versie ook geen passage stond over testamentaire bepalingen. Die passage is in de tweede versie voornamelijk toegevoegd omdat de rechtsleer er op bleef hameren. Maar het is bekend dat er ambtenaren waren (en zijn) die het niet eens waren met de stelling dat een testamentaire bepaling per definitie niet onder de algemene antimisbruikbepaling valt. Zij vonden bijvoorbeeld dat een duolegaat zeker misbruik kan uitmaken. Behoren ook de ambtenaren die de Vlaamse circulaire geschreven hebben, tot die groep? Dat is nog niet zeker, want het valt op dat de zwarte lijst in de Vlaamse circulaire geen melding maakt van het “ik opa”-testament.  En dat stond in de eerste versie van de federale circulaire nog op de zwarte lijst. Het is er van afgehaald in de tweede versie omdat vermelding op de zwarte lijst onverenigbaar zou zijn met de opmerking over testamentaire bepalingen. Het feit dat het “ik opa”-testament in de Vlaamse circulaire niet opnieuw bovengehaald is, suggereert dus dat de achterliggende gedachte overeind blijft: een testamentaire bepaling maakt geen misbruik uit.

Toch bevestigen ook andere elementen de indruk dat de Vlaamse circulaire over het geheel genomen strenger is dan de federale.

Erfpachtconstructies

Zo staan op de “federale” zwarte lijst erfpachtconstructies, in de zin van een gesplitste aankoop van onroerend goed samen met een gelieerde vennootschap. Op de “Vlaamse” lijst is sprake van een gelieerde partij, niet alleen een vennootschap maar ook een natuurlijke persoon.

Bron: Omzendbrief 2014/2 van 23 december 2014



02-12-19 Fiscus scoort overwinning in discussie over visitaties
De vraag hoe ver de fiscus mag gaan bij een controle ter plaatse, leidt al jaren tot verhitte debatten. De laatste jaren spitst de discussie zich meer en meer toe op digitale gegevens. Mag de fiscus zomaar alle data op de computer van de belastingplichtige bekijken? Of zelfs kopiëren? Het Hof van Beroep te Brussel heeft daar blijkbaar weinig moeite mee. En opmerkelijk genoeg gebeurt dat in een zaak waarin de rechtbank van eerste aanleg de fiscus nog teruggefloten had.....read more
 
25-11-19 Forfaitaire voordelen van alle aard: en de werkelijkheid?
Dat er een wettelijk forfait bestaat om een voordeel in natura te waarderen, wil nog niet zeggen dat dit forfait dwingend van toepassing is. Als een belastingplichtige in ruil voor het voordeel een vergoeding betaalt die overeenstemt met de werkelijke waarde van het voordeel, dan is er geen sprake meer van een belastbaar voordeel, en blijft er dus ook niets meer over om te belasten. Ook al ligt de vergoeding lager dan het wettelijke forfait. Zo oordeelt het Hof van Beroep te Antwerpen. Als die conclusie veralgemeend zou kunnen worden, opent dit arrest veel mogelijkheden…....read more
 
25-11-19 Vereffende vennootschap: fiscus kan nieuwe aanslag vestigen op naam van vereffenaar
Als de fiscus een aanslag vestigt op naam van een vereffende vennootschap, is die aanslag eigenlijk ongeldig. Tot nu toe had de fiscus weinig mogelijkheden om dat recht te zetten. Maar de wet is nu aangepast om de fiscus de kans te bieden alsnog een geldige aanslag te vestigen.....read more
 
12-11-19 Valse hybrides: eindelijk duidelijkheid (min of meer)
Zogenaamde “valse” hybride auto’s worden vanaf volgend jaar fiscaal behandeld als een overeenstemmend model zonder hybride technologie. Bijna twee jaar na de aankondiging van de maatregel weten we nu wat een “overeenstemmend” model is. Althans in theorie. In de praktijk zal het wachten zijn op de lijst die de fiscus binnenkort publiceert.....read more
 
website by webalive