nlfren
PRINT
SITEMAP | DISCLAIMER
About Us   Practice Areas   Lawyers   Co-ordinates   News   Links   General conditions  
  VAT news - VAT invoicing and long term hire
 
DE AFSCHAFFING VAN AANDELEN AAN TOONDER
 
A. INLEIDING
 
Het hing al een tijd in de lucht en nu is het zover: in het Belgisch Staatsblad van 23 december 2005 werd de Wet van 14 december 2005 houdende afschaffing van de aandelen aan toonder gepubliceerd.

Deze nieuwe wet is ontstaan uit de bezorgdheid van de wetgever voor de misbruiken die worden gemaakt van de anonimiteit van deze effecten. Volgens de memorie van toelichting zijn deze misbruiken te situeren op het vlak van het witwassen van kapitaal, de fiscale fraude, geknoei met de erfrechtelijke reserve en zelfs op het vlak van de financiering van het terrorisme.

Daarnaast beoogt deze wet het Belgische effectenrecht te moderniseren, aangezien de effecten aan toonder weinig zijn aangepast aan de moderne noden inzake effecten. Naast het risico op verlies en diefstal, zijn de vereisten inzake de bewaring van effecten aan toonder en de inning van coupons zwaar en duur.

In de memorie van toelichting wordt gewezen op de voordelen van gedematerialiseerde effecten: gemak van transacties via eenvoudige bewegingen op rekening, rationalisering in termen van beheer, verbetering van de veiligheid en vermindering van de kosten.

B. KRACHTLIJNEN VAN DE NIEUWE REGELING
 
§ 1.VANAF 1 JANUARI 2008 GEEN UITGIFTE MEER MOGELIJK VAN AANDELEN AAN TOONDER

Vanaf 1 januari 2008 kunnen effecten door de emittent enkel nog uitgegeven worden in de vorm van effecten op naam of gedematerialiseerde effecten.

De bedoelde effecten waarop deze wet van toepassing is, vallen in drie categorieën uiteen:

alle vennootschapseffecten zoals vermeld in artikel 460 van het Wetboek van Vennootschappen (aandelen, winstbewijzen, obligaties en warrants) die door Belgische vennootschappen zijn uitgegeven;
alle publieke schuldeffecten: de schuldeffecten die worden uitgegeven door Belgische publiekrechtelijke emittenten;
de restcategorie: alle andere effecten die door een Belgische emittent worden uitgegeven en die een financiële schuldvordering op de emittent belichamen: onder meer kasbons, thesaurie-en depositobewijzen, vastgoedcertificaten en bepaalde rechten van deelneming.

De wet van 14 december 2005 is niet van toepassing op:

handelseffecten: wisselbrieven, orderbriefjes, warrants, cheques,...
obligaties aan toonder die door Belgische vennootschappen uitsluitend in het buitenland worden uitgegeven, of beheerst worden door het buitenlands recht, behalve wat het verbod tot feitelijke aflevering betreft vanaf 1 januari 2008;

De effecten uit de restcategorie (kasbons, thesaurie-en depositobewijzen, vastgoedcertificaten,...) die op basis van deze wet in gedematerialiseerde vorm worden uitgegeven, worden vertegenwoordigd door een boeking op rekening, op naam van de eigenaar of de houder, bij de emittent, een vereffeningsinstelling (bv. Euroclear) of bij een aangesloten lid in de zin van het K.B. nr. 62 (kredietinstellingen en beursvennootschappen).

Emittenten naar Belgisch recht die dergelijke effecten aan toonder uit de restcategorie hebben uitstaan dienen vóór 31 december 2007 met deze vereffeningsinstellingen of met de aangesloten leden in de zin van het K.B. nr. 62 de nodige regelingen te treffen voor de aanhouding van deze effecten tenzij de emittent de effecten zelf in bewaring neemt.

Deze emittenten dienen zo snel mogelijk een kennisgeving te publiceren die de door haar voor elke uitgifte aangewezen vereffeningsinstelling of aangesloten lid vermeldt. Deze publicatie dient te worden gedaan in het Belgisch Staatsblad, in twee persorganen met nationale verspreiding (Frans en Nederlands), en desgevallend op de website.

Nieuwe effecten mogen dan alleen nog op naam worden uitgegeven (inschrijving in een aandelenregister) of in gedematerialiseerde vorm.
 
Een gedematerialiseerd effect wordt vertegenwoordigd door een boeking op een effectenrekening bij een erkende rekeninghouder, concreet een bankinstelling.
Deze houdt op haar beurt via een rekening de gedematerialiseerde effecten aan bij een centrale vereffeningsinstelling (bv. EUROCLEAR) die belast is met de afhandeling van transacties.
 
De overdracht tussen verkoper en koper geschiedt door overschrijving op rekening. Hebben zij een rekening bij verschillende rekeninghouders (bankinstellingen) dan komt de vereffeningsinstelling tussen.

§ 2.VANAF 1 JANUARI 2008 VERBOD TOT AFLEVERING VAN AANDELEN AAN TOONDER

Vanaf 1 januari 2008 geldt vervolgens ook een verbod tot feitelijke aflevering in België voor:

alle bedoelde effecten aan toonder die zijn ingeschreven op een effectenrekening;
effecten aan toonder, uitgegeven in het buitenland, beheerst door een buitenlands recht, of uitgegeven door een buitenlandse emittent: bv. een kasbon uitgegeven door een buitenlands bijkantoor van een Belgische bank.

§ 3.VANAF 1 JANUARI 2008 AUTOMATISCHE OMZETTING VAN BEPAALDE EFFECTEN


De wetgever heeft ook voorzien in een regeling voor de omzetting van de effecten.

De volgende effecten worden vanaf 1 januari 2008 van rechtswege (automatisch) omgezet in gedematerialiseerde effecten:

de effecten aan toonder van de 2de en de 3de categorie (publieke effecten alsook de restcategorie).
de effecten aan toonder van de 1ste categorie (vennootschapseffecten) die op een gereglementeerde markt genoteerd zijn (effecten van beursgenoteerde vennootschappen).

Deze automatische omzetting is niet van toepassing op de vennootschapseffecten die niet op een gereglementeerde markt genoteerd zijn. De aandelen aan toonder van KMO's worden dus niet automatisch omgezet.

Aangezien een gedematerialiseerd effect slechts kan bestaan indien de statuten het toelaten, zou de automatische omzetting van dergelijke effecten gepaard moeten gaan met een algemene wijziging van de statuten van alle betrokken vennootschappen vóór 1 januari 2008, wat volgens de memorie van toelichting bij de wet geen realistische optie is. Om dezelfde reden verplicht de nieuwe wet de beursgenoteerde vennootschappen om hun statuten aan te passen vóór 1 januari 2008.

§ 4.WAT MET DE BESTAANDE EFFECTEN AAN TOONDER ?

Op 1 januari 2008 beginnen tevens twee omzettingstermijnen te lopen:

de eerste termijn verstrijkt op 31 december 2013 en heeft betrekking op de houders van effecten aan toonder die werden uitgegeven voorafgaand aan de bekendmaking van de nieuwe wet (zijnde vóór 23 december 2005) 
 de tweede omzettingstermijn verstrijkt op 31 december 2012 en heeft betrekking op de houders van effecten aan toonder die werden uitgegeven na de bekendmaking van deze (nieuwe) wet (zijnde na 23 december 2005).

In beide gevallen kunnen de rechthebbenden van de effecten aan toonder de omzetting vragen ofwel in aandelen op naam ofwel in gedematerialiseerde effecten.

Het begrip “rechthebbenden” verwijst naar diegenen die de effecten aan toonder feitelijk in bezit hebben en bevoegd zijn om de omzettingshandelingen te stellen. Het wijzigt echter niets aan artikel 2279 B.W., dat de emittenten en tussenpersonen toelaat om zich te goeder trouw te beroepen op het bezit van diegenen die zich met de effecten aandienen.

§ 5.WAT NA AFLOOP VAN DE OMZETTINGSTERMIJNEN ?

De effecten aan toonder waarvan de omzetting niet werd aangevraagd bij de afloop van deze termijnen, worden:

ofwel omgezet in gedematerialiseerde effecten en worden door de emittent (= uitgevende vennootschap) op een effectenrekening ingeschreven. 
ofwel omgezet in effecten op naam.

De inschrijving van de effecten op naam van de emittent, verleent de emittent niet de hoedanigheid van eigenaar.

De uitoefening van elk recht verbonden aan een effect aan toonder waarvan de omzetting niet werd aangevraagd in overeenstemming met de wet, wordt opgeschort tot de eigenaar zijn inschrijving verkrijgt in hoedanigheid van rechthebbende van de effecten.

Om definitief een einde te maken aan de noodzakelijke voorlopige situatie waarbij effecten, waarvan de eigenaar onbekend is, ingeschreven blijven op naam van de emittent (vennootschap), voorziet de nieuwe wet dat de effecten door de emittent (vennootschap) vanaf 1 januari 2015 te koop worden gesteld. De wetgever heeft hiervoor de nodige publicatiemaatregelen voorzien.
 
De opbrengst (na aftrek van de kosten) wordt dan gestort bij de Deposito- en Consignatiekas.

De effecten die op 30 november 2015 niet verkocht zijn, worden door de emittent (vennootschap) bij de Deposito- en Consignatiekas gedeponeerd.
De effecten die op 30 november 2015 niet verkocht zijn, worden door de emittent (vennootschap) bij de Deposito- en Consignatiekas gedeponeerd.
De effecten die op 30 november 2015 niet verkocht zijn, worden door de emittent (vennootschap) bij de Deposito- en Consignatiekas gedeponeerd.

Wie nadien de koopprijs wil opstrijken of alsnog zijn effecten op naam wenst te zetten, zal - per jaar achterstand - een administratieve boete verschuldigd zijn gelijk aan 10 % van het bedrag of de tegenwaarde van de effecten. De wetgever lapte het advies van de Raad van State die oordeelde dat dergelijke boete volkomen buiten proportie is, aan haar laars.

§ 6.SANCTIES BIJ NIET-NALEVING VAN DE NIEUWE WET

Opvallend is dat de wetgever de overtreding van een aantal bepalingen van deze wet met geldboetes van 200 tot 100.000 € bestraft, met name:

uitgifte van aandelen aan toonder na 1 januari 2008;
feitelijke aflevering van effecten aan toonder na 1 januari 2008;
verkoop van aandelen aan toonder na 30 november 2015 zonder de wettelijk voorziene verkoopsprocedure te volgen;

C.GEVOLGEN VAN DE AFSCHAFFING VAN AANDELEN AAN TOONDER
 
Deze wet zal het aandelenlandschap bij KMO's ingrijpend hertekenen. Het bestaan van “aandelen in de natuur” waardoor op algemene vergaderingen slechts met een beperkt aantal “gekende” aandelen wordt verschenen, zal definitief tot het verleden behoren.

Ook de vormvrije overdracht van aandelen aan toonder (handgift) als planningsinstrument van de (kleine) familiale onderneming, zal tot het verleden gaan behoren.

De identiteit van alle aandeelhouders zal gekend zijn, alsmede hoeveel aandelen ieder bezit. Bijeenroepingen via de pers zullen bijgevolg eveneens hun nut verliezen.

Het is dan ook aangewezen dat aandeelhouders van KMO's zich beramen over de gewenste aandeelhoudersstructuur.

Hoewel de belastingvrije handgift van aandelen aan toonder vanaf 2014 zal wegvallen, betekent dit niet dat er geen belastingvrije technieken meer zouden bestaan voor de overdracht van gedematerialiseerde effecten of aandelen op naam. Hiervoor verwijzen wij naar de bijdrage van Didier VAN LAERE die reeds eerder op onze website is verschenen en die u hier kan openen.

De afschaffing van aandelen aan toonder doet bij veel belastingplichtigen het spook van de vermogensbelasting weer opduiken. Na de Europese spaarrichtlijn, de uitholling van het bankgeheim en de fiscale amnestie is de afschaffing van aandelen aan toonder een nieuwe stap in het proces van identificatie van het vermogen van de belastingplichtige, zodat de vrees voor een taxatie van dit geïdentificeerde vermogen groeit.

Net zoals het monster van Loch Ness geregeld verschijnt om even snel terug te verdwijnen, lijkt ook het gevaar op een vermogensbelasting terug geweken nu Minister Reynders net vóór de jaarwisseling nogmaals bevestigde dat er geen vermogens-of meerwaardebelasting komt. Het is wachten tot één van de volgende begrotingsrondes om de discussie terug te zien oplaaien...

Voor meer informatie over de toepassing van deze nieuwe wet kunt u steeds terecht bij Tom VANRAES (mailto: tvr@dvvc.be).




18-09-17 Aanslag geheime commissielonen: Grondwettelijk Hof perkt ontsnappingsroute in
In principe volstaat het nu om de verkrijger van een “geheim commissieloon” tijdig te identificeren om aan de aanslag geheime commissielonen te ontsnappen. ....read more
 
08-09-17 Nieuwe Omzettingstabellen vruchtgebruik gepubliceerd
Men weet dat onze wetgever in 2014 eindelijk werk heeft gemaakt van de wijze waarop het erfelijke vruchtgebruik van de langstlevende echtgenote gewaardeerd moet worden, indien de omzetting wordt gevraagd en de partijen (echtgenoot-vruchtgebruiker versus kinderen-blote eigenaars) daarover geen akkoord kunnen vinden.....read more
 
01-09-17 Wet tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek wat de erfenissen en de giften betreft en tot wijziging van diverse andere bepalingen ter zake
FILIP, Koning der Belgen, Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze Groet. De Kamer van volksvertegenwoordigers heeft aangenomen en Wij bekrachtigen hetgeen volgt:....read more
 
08-08-17 Régularisation fiscale: formulaires pour "montants non-scindés" publiés au moniteur belge (M.B. 31/07/2017)
Le 23 mai 2017, le Gouvernement fédéral et le Gouvernement flamand ont conclu un accord de coopération sur les « montants non-scindés » relatifs au capitaux fiscalement prescrit.....read more
 
website by webalive