nlfren
PRINT
SITEMAP | DISCLAIMER
Présentation   Domaines d'activités   Lawyers   Coordonnées   Nouvelles   Jobs  
  Nouvelles règles TVA en matière de facturation et location de moyens de transport
 
Wijzigingen privacywet betreffen ook inzage fiscaal dossier
 
De fiscus werkt onverdroten verder aan een zogeheten superdatabank met alle beschikbare gegevens over elke belastingplichtige. Een nieuwe wet moet er nu voor zorgen dat alles gebeurt zonder al te veel conflicten met de bestaande privacywetgeving. Maar op één punt wordt die privacywetgeving juist buiten spel gezet. Zo zal de belastingplichtige tijdens de controlefase geen inzage meer krijgen in zijn fiscaal dossier. In de media is vooral over dat laatste aspect veel te doen geweest. Maar de soep wordt niet zo heet gegeten als ze opgediend wordt...

De superdatabank van de fiscus neemt steeds concretere vormen aan. Dat begrip hoeft niet noodzakelijk letterlijk genomen te worden. Het gaat er vooral om dat gegevens die over verschillende administraties verspreid zitten, vlot toegankelijk moeten zijn vanuit alle andere administraties. Met enige zin voor public relations wijst de regering erop dat zoiets ook voordelen voor de belastingplichtige oplevert. Het zal bijvoorbeeld gemakkelijker zijn om na te gaan welke belastingplichtigen allemaal in aanmerking komen voor een nieuw belastingvoordeel of een rechtzetting, bijvoorbeeld na een uitspraak van het Grondwettelijk Hof. Voorts zal de belastingplichtige in principe niet meer lastig gevallen worden met een vraag naar informatie die al in het bezit is van de fiscus, maar toevallig alleen op een andere afdeling. De fiscus zelf spaart ook tijd en moeite uit als hij niet twee of meer keer naar dezelfde gegevens moet vragen. Maar het is vooral de bedoeling controles efficiënter te laten verlopen. Hoe meer de fiscus weet over een bepaalde belastingplichtige, hoe groter de kans dat het gaat opvallen als er iets abnormaals aan de gang is.

De grote vraag tot nu toe was of het opslaan en gebruiken van al die gegevens wel in overeenstemming was met de bestaande wetgeving op de bescherming van de privacy. Daarom wordt nu uitdrukkelijk bij wet geregeld wat er toegelaten is en wat niet.

Geen inzage tijdens controlefase

De opvallendste maatregel is een uitzondering die ingeschreven wordt in de (bestaande) privacywet (wet van 8 december 1992). Het recht van de belastingplichtige om zijn fiscaal dossier in te zien, wordt namelijk uitgeschakeld “gedurende de periode waarbij de betrokkene het voorwerp uitmaakt van een controle, een onderzoek of de daarmee verband houdende voorbereidende werkzaamheden”. De uitschakeling van het inzagerecht tijdens de controlefase is absoluut. Ze geldt dus ook als een inzage het onderzoek op geen enkele manier zou benadelen. De maatregel is overigens alleen van toepassing op natuurlijke personen.

De regering windt er geen doekjes om wat de bedoeling is. Ze wil niet dat de belastingplichtige kan zien welke gegevens de fiscus al in zijn bezit heeft. Stel dat de fiscus een vraag om inlichtingen stuurt omdat hij weet heeft van “een” buitenlandse rekening van de belastingplichtige en daarover meer informatie wil. Voor de betrokkene is het dan natuurlijk bijzonder interessant om te weten wat de fiscus juist weet. Dan kan hij desgevallend vermijden dat hij de fiscus informatie bezorgt waarover die laatste nog niet beschikt, bijvoorbeeld met betrekking tot een andere buitenlandse rekening.

Volgens de regering is het verbod op inzage perfect in overeenstemming met de Europese regels. Want volgens de Europese privacyrichtlijn mag de overheid uitzonderingen op het inzagerecht instellen als het gaat om het financieel belang van de Staat.

In de wet op de openbaarheid van bestuur waren al gelijkaardige uitzonderingen opgenomen (wet van 11 april 1994). En in de praktijk roept de fiscus die ook daadwerkelijk in om inzage te weigeren. De regering vreesde echter dat belastingplichtigen op het idee zouden komen om die uitzonderingen te omzeilen door inzage te vragen niet op basis van de wet op de openbaarheid van bestuur maar op basis van de privacywet. Dat wordt nu afgeblokt door een expliciete uitzondering in te schrijven in de privacywet.

Openbaarheid van bestuur blijft

De vraag is echter of de fiscus daarmee zijn slag thuisgehaald heeft. Want de uitzonderingen in de wet op de openbaarheid van bestuur worden door de rechtspraak meestal zeer beperkend opgevat. Zo heeft de Raad van State onlangs nog geoordeeld dat de fiscus aan de belastingplichtige moet meedelen welke gegevens over Zwitserse bankrekeningen hij precies in handen gekregen heeft. In die zogenaamde HSBC-zaak ging het om gegevens die een ex-werknemer van een Zwitsers bankfiliaal gestolen had bij zijn ex-werkgever en die hij bezorgd had aan de Franse fiscus, die ze doorgegeven had aan de Belgische collega's (arrest van 3 oktober 2011). Bij een vorige gelegenheid had de Raad er zelfs bij gezegd dat het niets uitmaakt dat de enige bedoeling van de belastingplichtige erin zou bestaan om te achterhalen wat de fiscus juist weet, om zo “selectief” te kunnen antwoorden op een bericht van wijziging.

Het lijkt er dus op dat er aan het recht op inzage van het fiscaal dossier niet veel zal veranderen door de nieuwe wet. De wet op de openbaarheid  van bestuur, zoals geïnterpreteerd door de Raad van State, blijft immers onverkort van toepassing.

Waarborgen bij gegevensverwerking

Eigenlijk is dat punt echter weinig meer dan een detail in een wet die vooral bedoeld is om de interne gegevensstroom binnen de fiscus te organiseren en ervoor te zorgen dat alles min of meer verloopt in overeenstemming met de algemene beginselen van de bestaande privacywetgeving. Het is dan ook positief dat de wet voor het overige toch een zekere bescherming inbouwt.

Zo hebben ambtenaren alleen toegang tot de gegevens “voor zover die toegang toereikend, ter zake dienend en niet overmatig is voor het uitvoeren van de taken die hun zijn toegewezen”. Alleen ambtenaren die de gegevens echt nodig hebben, krijgen toegang tot de databanken, en elke toegang of toegangspoging wordt gecontroleerd en geregistreerd. Het is, om maar iets te zeggen, niet de bedoeling dat, als een bekende persoon het nieuws haalt, elke ambtenaar uit nieuwsgierigheid het dossier van die BV opent om te kijken hoeveel hij/zij verdient en op welke manier.

Voorts zal uitwisseling van gegevens tussen twee administraties alleen kunnen met de toestemming van een (nog op te richten) “instantie” binnen het ministerie van Financiën. Die instantie controleert op voorhand ook of de gevraagde informatie wel relevant is voor het gebruik dat men ervan wil maken. De toestemming kan wel algemeen zijn, bijvoorbeeld voor het systematisch doorspelen aan een andere administratie van een bepaalde categorie gegevens.

Als de informatie gebruikt wordt voor “datamining” (gerichte controles met statistische technieken op basis van risico-indicatoren, zgn. knipperlichten), zijn er bijkomende waarborgen. Elke categorie gegevens mag maar gebruikt worden met toestemming van het sectoraal comité van de federale overheid. Een sectoraal comité waakt, als onderdeel van de Privacycommissie, over de juiste toepassing van de privacywetgeving in een bepaalde sector en is samengesteld uit leden van de Privacycommissie en deskundigen van de sector (zie www.privacycommission.be). Verder worden de gegevens gecodeerd (versleuteld) bewaard.

Tot slot komt er binnen het ministerie van Financiën nog een Dienst voor Informatieveiligheid en Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer.

Vanaf 2013?

De nieuwe wet treedt ten laatste in werking op 1 januari 2013. De mogelijkheid bestaat om die datum te vervroegen met een koninklijk besluit.

(Bron: Wet van 3/8/2012 houdende bepalingen betreffende de verwerking van persoonsgegevens door de FOD Financiën in het kader van zijn opdrachten, Staatsblad van 24/8/2012)



12-11-19 Valse hybrides: eindelijk duidelijkheid (min of meer)
Zogenaamde “valse” hybride auto’s worden vanaf volgend jaar fiscaal behandeld als een overeenstemmend model zonder hybride technologie. Bijna twee jaar na de aankondiging van de maatregel weten we nu wat een “overeenstemmend” model is. Althans in theorie. In de praktijk zal het wachten zijn op de lijst die de fiscus binnenkort publiceert.....lire la suite
 
12-11-19 Nieuwe antimisbruikbepaling: fiscus krijgt dan toch ongelijk
Met de oude versie van de algemene antimisbruikbepaling (artikel 344, §1 WIB 1992) leek de fiscus in de rechtspraak vaak bot te vangen. Daarom werd die bepaling in 2012 herschreven. Bedoeling was om het toepassingsgebied te verruimen, zodat de fiscus er vaker gebruik van zou kunnen maken. Afgaand op de eerste vonnissen in eerste aanleg, leek die ambitie waargemaakt te worden. Maar nu voor het eerst een hof van beroep zich uitspreekt, blijkt de fiscus minder reden tot juichen te hebben.....lire la suite
 
05-11-19 Kostenaftrek voor flat aan zee: discussie gesloten?
Onlangs heeft het Hof van Cassatie een negatief oordeel geveld over een vruchtgebruikconstructie en over de aftrek van kosten voor vastgoed dat in een vennootschap zit. Dat arrest heeft ruime weerklank gevonden in de media. Op het eerste gezicht wordt het moeilijker voor vennootschappen om nog kosten af te trekken voor woningen die ter beschikking staan van de bedrijfsleider voor privégebruik of die verhuurd worden aan derden. Het Hof van Cassatie brengt in elk geval een interessante nuance aan bij zijn fameuze “midzomerarresten” van 2015. Maar de discussie is daarmee nog lang niet gesloten.....lire la suite
 
02-10-19 Regeling aanslag geheime commissielonen bevat discriminatie
Een vennootschap die (bijv. aan haar bedrijfsleider) een voordeel verstrekt waarvoor ze geen fiches opmaakt, kan aan de aanslag geheime commissielonen ontsnappen als de genieter van het voordeel ondubbelzinnig geïdentificeerd wordt binnen 2,5 jaar. Maar wat als de genieter kort na het verstrijken van die termijn alsnog geïdentificeerd wordt en de fiscus hem toch nog kan belasten? Volgens het Grondwettelijk Hof zou het al dan niet respecteren van die termijn geen verschil mogen maken. Het is niet de bedoeling dat de afzonderlijke aanslag tot dubbele belasting leidt.....lire la suite
 
site web par webalive