nlfren
PRINT
SITEMAP | DISCLAIMER
Présentation   Domaines d'activités   Avocats   Coordonnées   Nouvelles   Links   Conditions générales  
  Nouvelles règles TVA en matière de facturation et location de moyens de transport
 
Fiscus mag vruchtgebruik dan toch niet herkwalificeren in opstal
 
Een vruchtgebruik kan niet geherkwalificeerd worden in een recht van opstal. Toepassing van artikel 344, §1 WIB 1992 is niet mogelijk omdat de juridische gevolgen van beide rechtsfiguren te veel verschillen. In eerste aanleg had de fiscus nochtans nog gelijk gekregen van de rechtbank van eerste aanleg, maar dat vonnis wordt nu vernietigd door het Hof van Beroep van Antwerpen.

De zogenaamde antimisbruikbepaling van artikel 344, §1 WIB 1992 houdt in dat de fiscus niet gebonden is door de juridische benaming (“kwalificatie”) die belastingplichtigen aan een handeling geven, wanneer die kwalificatie alleen gekozen is om belastingen te besparen. De fiscus kan dan voor fiscale doeleinden een andere benaming aan de handeling of de constructie geven, een kwalificatie die in de ogen van de fiscus gebruikelijker is én waarop een hogere belasting geheven wordt. De belastingplichtige kan dat alleen vermijden als hij aantoont dat hij nog andere dan fiscale redenen had om voor de gecontesteerde kwalificatie te kiezen (“rechtmatige financiële of economische behoeften”).

Rechtsgevolgen moeten gelijksoortig zijn

Een klassiek voorbeeld is vruchtgebruik. Het lijkt denkbaar dat een belastingplichtige voor een vruchtgebruik kiest omdat de vergoeding voor de vestiging van een vruchtgebruik niet belastbaar is (Parl. Vr. nr. 21 van Senator de Clippele, 17 juni 1988; Circulaire nr. Ci.RH.221/399.733, 27 september 1988). De vergoeding voor de vestiging van een opstalrecht is daarentegen belastbaar als een onroerend inkomen (artikel 7, §1, 3° WIB 1992). En voor huurinkomsten geldt hetzelfde. Als de administratie vermoedt dat de belastingplichtige de kwalificatie “vruchtgebruik” alleen om fiscale redenen gekozen heeft, kan zij proberen het vruchtgebruik te herkwalificeren in een opstalrecht of in een verhuring.

Nu kan de fiscus niet zomaar beginnen herkwalificeren. Zo heeft het Hof van Cassatie al herhaaldelijk geoordeeld dat herkwalificatie alleen mogelijk is als beide kwalificaties gelijksoortige rechtsgevolgen hebben. De kwalificatie die de fiscus in de plaats wil stellen, moet ongeveer dezelfde rechtsgevolgen hebben als de kwalificatie die de belastingplichtigen zelf aan hun handeling of constructie gegeven hebben.

Telkens recht om te bouwen

Maar in dit concrete geval was die voorwaarde geen probleem, dacht de fiscus. Het ging om een bouwgrond. En het verlenen van het gebruiksrecht op een bouwgrond kan bezwaarlijk iets anders inhouden dan het recht om een gebouw op te trekken, aldus de fiscus. Dat komt op hetzelfde neer als het verlenen van een recht van opstal. De rechtsgevolgen zijn dus zeker “gelijksoortig”, besloot de fiscus.

En uit enkele andere omstandigheden (o.m. de hoge prijs die de vennootschap betaald had, en die dus onbelast bleef bij de natuurlijke persoon) meende de fiscus te kunnen afleiden dat de belastingplichtige vooral om fiscale redenen voor een vruchtgebruikconstructie gekozen had. Dus greep de fiscus naar het wapen van artikel 344, §1 van het WIB 1992.

... maar voor de rest verschillen rechtsgevolgen te veel

Maar het Hof van Beroep is het daar niet mee eens. De rechtsgevolgen van vruchtgebruik en een recht van opstal lopen nu eenmaal te ver uiteen.
Zo heeft de opstalhouder geen genotsrecht op de grond en de ondergrond, en de vruchtgebruiker wel. De vruchtgebruiker heeft dan weer een inventaris- en borgstellingsplicht, de opstalhouder niet. En bij vruchtgebruik is de grond niet onderworpen aan het ondernemingsrisico van de vruchtgebruiker, wat ook een groot verschil is met opstal (bij een faillissement van de vruchtgebruiker komt er gewoon een einde aan het vruchtgebruik, terwijl bij het faillissement van een opstalhouder het opstalrecht niet eindigt, zodat zowel het opstalrecht zelf als de gebouwen aan de failliete boedel toebehoren).

... zeker door speciale clausule in contract

Daar moet wel bijgezegd worden dat het hier in zekere zin een speciaal geval betreft. In het vruchtgebruikcontract stond namelijk een “bijzondere voorwaarde” die inhield dat partijen samen zouden bouwen op de grond en dat de vennootschap (alleen maar) het vruchtgebruik op de gebouwen zou krijgen.

Als een vruchtgebruiker bouwt, krijgt hij normaal gezien de volle eigendom over wat hij bouwt (voor de duur van het vruchtgebruik). Ook een opstalhouder heeft de volle eigendom over wat hij bouwt. In die zin hebben vruchtgebruik en een recht van opstal dus (deels) dezelfde “rechtsgevolgen”. En dat zou dan weer een argument vóór herkwalificatie zijn. Maar door de speciale clausule in het contract is dat argument hier niet meer aan de orde. In dit specifieke geval lijken de rechtsgevolgen van de door de belastingplichtigen gekozen constructie nog minder op die van een recht van opstal, merkt het Hof op.

Herkwalificatie was dus onmogelijk volgens het Hof, maar mogelijk zal de fiscus deze zaak als een specifiek geval beschouwen en de discussie dus nog niet voor gesloten houden.

En herkwalificatie in huur?

Wat herkwalificatie van vruchtgebruik in huur betreft, blijft er echter veel minder ruimte voor discussie. De fiscus is op dat punt al herhaaldelijk teruggefloten door de rechtspraak (Gent 27 april 2010, Antwerpen 18 maart 2008).

(Bron: Antwerpen 27 september 2011)



03-01-17 Nieuwe rapporteringsverplichtingen over verrekenprijzen voor multinationals
Het wordt moeilijker voor multinationals om winsten te versluizen naar landen waar die niet of laag belast worden.....lire la suite
 
02-01-17 Voordeel gratis woning of herkwalificatie huurinkomen: berekenen van dag tot dag
Voor bedrijfsleiders die een gratis woonst ter beschikking gesteld krijgen van hun vennootschap, of die een eigen onroerend goed verhuren aan hun vennootschap, gelden specifieke fiscale regels.....lire la suite
 
01-01-17 Lagere BTW voor publieke fietsen in steden
De verhuur van publieke fietsen (“deelfietsen” van bijvoorbeeld Villo! in Brussel en Velo in Antwerpen) is vanaf 1 januari 2017 onderworpen aan het verlaagd BTW-tarief van 6%.....lire la suite
 
20-12-16 DE EERBIED VAN DE FISCUS VOOR HET PRIVELEVEN EN HET EHRM…
De jongste jaren neemt de inmenging van de overheid in het privéleven toe. De fiscus kijkt mee over de schouders....lire la suite
 
site web par webalive