nlfren
PRINT
SITEMAP | DISCLAIMER
About Us   Practice Areas   Lawyers   Co-ordinates   News   Jobs   General conditions  
Gebruik onrechtmatig verkregen bewijs door fiscus onmogelijk
 
Uitgebreide databank aan bewijsgegevens

De fiscus verzamelt tegenwoordig bewijsgegevens via allerlei kanalen. Niet alleen via de verschillende diensten van de fiscus zelf, maar ook via andere overheidsdiensten, waaronder bijvoorbeeld het Parket of de RSZ. Alsof dit nog niet volstaat is er eveneens de internationale gegevensuitwisseling die stilaan op koerssnelheid zit.
Het verzamelen van bewijsgegevens betekent niet noodzakelijk dat dit bewijs zomaar mag worden gebruikt. De administratie der directe belasting zal bijvoorbeeld geen informatie mogen gebruiken indien zij die middels haar eigen onderzoeksbevoegdheden zelf niet had kunnen krijgen (Brussel 12 juni 2014).

Onbeperkt gebruik (on)rechtmatige bewijs?

Volgens een arrest van het Hof van Cassatie van 22 mei 2015 kan de Antigoon - leer ook van toepassing zijn in fiscale zaken. Volgens deze leer kan het gebruik van onrechtmatig verkregen bewijs onder welbepaalde gevallen alsnog gebruikt worden, en nu zou ook de fiscus dit privilege genieten. De rechter zal evenwel steeds een belangenafweging moeten maken en rekening houden met:
        -de weerslag op het recht of vrijheid die door de overschreden norm 
            wordt beschermd
           -het al dan niet opzettelijk karakter
        -ernst van de inbreuk in verhouding met begane onrechtmatigheid
        -Overeenstemming met beginselen behoorlijk bestuur (opgewekt 
            vertrouwen, rechtszekerheidsbeginsel, proportionaliteitsbeginsel) en 
            recht op verdediging
Concreet oordeelde dit arrest dat het feit dat een onbevoegde ambtenaar informatie in het buitenland kon opvragen niet onwettig hoeft te zijn.
Dit arrest is fel bekritiseerd zodat hier niet noodzakelijk algemene draagwijdte aan moet worden verleend.

Het Europees Hof van Justitie zet puntjes op de i

Bovendien heeft het Europees Hof van Justitie, het hoogste gerechtshof in Europa (hiërarchisch hoger dan het Belgisch Hof van Cassatie), de grenzen omtrent onrechtmatig verkregen bewijs in een recent arrest van 17 december 2015 beter omlijnd (C - 419/14, WebMindLicenses).
In dit arrest wordt vooreerst nog eens benadrukt dat grondrechten van rechtsonderhorigen steeds moeten worden gerespecteerd. Concreet betrof het een schending van het Handvest van  de Grondrechten van de Europese Unie - meer bepaald artikel 7 dat het recht op privacy waarborgt. De fiscale visitatie of huiszoeking bijvoorbeeld een inbreuk op het recht op privacy. Een inbreuk op zulk grondrecht is enkel mogelijk indien de onderzoekshandeling bij wet is geregeld en het gebruik ervan geen disproportionele inbreuk uitmaakt op het grondrecht. Tevens moet het gebruik van de bewijsgegevens in de context absoluut noodzakelijk zijn. 
Daarnaast concludeert het Hof van Justitie dat wanneer eenmaal vaststaat dat een niet gerechtvaardigde inbreuk plaatsvond op een grondrecht, het verzamelde bewijs dan buiten beschouwing moet worden gelaten. Een aanslag die bijvoorbeeld wordt gevestigd op basis van onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal, is nietig. Inderdaad het Hof bevestigt onomwonden dat bij een niet - gerechtvaardigde inbreuk op de privacy van de rechtsonderhorige door verzameling van bewijsgegevens, dit bewijsmateriaal uit de debatten moet worden geweerd.
Tenslotte stelt het Hof van Justitie in voormeld arrest dat ook rechtmatig verkregen bewijsmateriaal in welbepaalde gevallen een ongerechtvaardigde inbreuk maken op een van de grondrechten van de belastingplichtige. Wanneer de fiscus bijvoorbeeld rechtmatig gegevens ontvangt in het kader van een lopend strafrechtelijk onderzoek. Als op basis van deze gegevens een aanslag wordt gevestigd, moet nagegaan worden of de fiscus dit bewijsmateriaal niet kon bekomen door minder ingrijpende inbreuken op één van de grondrechten van de belastingplichtige.

Besluit

De fiscus ontvangt bewijsmateriaal via allerlei kanalen. De fiscus staat echter niet boven de wet en zal in principe steeds de ter zake geldende grondrechten moeten respecteren. Op basis van het recente arrest van het Hof van Justitie WebMindLicences - wordt verduidelijkt dat de fiscus niet zomaar gelijk welk bewijsmateriaal mag gebruiken. Bij schending van een grondrecht zal het bewijsmateriaal uit de debatten worden geweerd.

Voormeld arrest van het Hof van Justitie vormt een sterk signaal voor de Belgische fiscus en bewijst dat de toepassing van de Antigoon - leer in fiscale zaken (en derhalve het gebruik van onrechtmatig verkregen bewijs) sterk moet worden genuanceerd.

Mocht u hierover verdere vragen hebben, wij zijn beschikbaar hier de nodige deskundige bijstand te verlenen.



19-06-19 Onroerende verhuur met BTW: fiscus geeft nuttige verduidelijkingen
Sinds 1 januari 2019 is het mogelijk om – optioneel – een gebouw te verhuren mét BTW. Dat betekent dus dat de BTW op de kosten voor dat gebouw aftrekbaar wordt. Er zijn echter allerlei voorwaarden en speciale regimes, wat de nieuwe optieregeling behoorlijk ingewikkeld maakt. De fiscus poogt nu enige klaarheid te scheppen met een “FAQ”, een lijst met antwoorden op vaak gestelde vragen.....read more
 
19-06-19 Afzonderlijke belasting van vergoedingen na stopzetting: geen “normale beroepswerkzaamheid” meer nodig
Inzake afzonderlijke belasting van bepaalde achterstallen, opzeg- en compensatievergoedingen enz. keren we terug naar het gunstige regime van vóór 2013. De enge interpretatie door het Hof van Cassatie van het begrip “normale beroepswerkzaamheid” wordt naar de prullenmand verwezen door dat begrip uit de wet te schrappen. De oude interpretatie van de fiscus wordt in de wet ingeschreven.....read more
 
14-06-19 Effectieve prestaties door managementvennootschap zijn niet vereist
Met de aftrek van vergoedingen die betaald worden aan een managementvennootschap, is er principieel geen enkel probleem, oordeelt het Hof van Cassatie. De fiscus gebruikt vaak het argument dat de vennootschap zelf geen effectieve managementprestaties levert. Dat doen de natuurlijke personen achter de vennootschap. Maar dat argument doet niet ter zake, aldus het Hof van Cassatie. ....read more
 
29-05-19 Fiscus haalt het misbruikwapen boven tegen vastgeklikte reserves
Stilaan zien we in de rechtspraak de eerste toepassingen van de vernieuwde algemene rechtsmisbruikbepaling. In veel gevallen lijkt de fiscus voorlopig gelijk te krijgen. De nieuwe versie van artikel 344, §1 blijkt dus een krachtiger wapen in handen van de fiscus dan de oude versie. De fiscus roept die bepaling o.m. in tegen vennootschappen die gebruik maakten van de mogelijkheid om reserves “vast te klikken” in kapitaal met het oog op een latere belastingvrije uitkering, maar die in de ogen van de fiscus die regeling toepasten in situaties waarvoor ze niet bedoeld was.....read more
 
website by webalive