nlfren
PRINT
SITEMAP | DISCLAIMER
Présentation   Domaines d'activités   Avocats   Coordonnées   Nouvelles   Jobs   Conditions générales  
COMPTABILITE DANS UN LOCAL privé : le fiscus ne peut pas entrer
 
Sans une autorisation du juge de police, le fisc ne peut entrer dans une maison privée. Même si la comptabilité de l'entreprise y est tenue. Et même si le contribuable donne son accord exprès. Le fisc ne peut établir une cotisation sur base des documents qu'il y trouve.

De fiscus heeft de laatste tijd wel eens de neiging om zijn onderzoeksbevoegdheden bijzonder ruim te interpreteren. Soms geeft hij zelfs de indruk een echte huiszoeking te mogen houden.

Zo ook in een recent geval waarbij de fiscus de belastingplichtige gevolgd was naar zijn privéwoning omdat daar de boeken van het bedrijf (een restaurant) lagen. Op een bepaald moment was de belastingplichtige net iets te snel om een openstaande kastdeur dicht te schuiven. De controlerende ambtenaar vond dat verdacht en opende de deur opnieuw om in de kast te kijken. En daar vond hij ... de zwarte boekhouding van het restaurant.

Mag fiscus echte “huiszoeking” doen?

De vraag is dan: mag de fiscus dat doen? Is een aanslag geldig als hij gebaseerd is op gegevens die de fiscus op die manier in handen gekregen heeft?

Bij een controle moet de fiscus altijd toegang krijgen tot lokalen waarvan hij vermoedt dat er een beroepswerkzaamheid uitgeoefend wordt. Maar een privéwoning mag de fiscus niet zomaar betreden. Daar mogen belastingambtenaren alleen binnen onder strikte voorwaarden. Het kan bijvoorbeeld alleen tussen vijf uur 's morgens en negen uur 's avonds. En de controlerende ambtenaren moeten een machtiging van de politierechter hebben (artikel 319, 2e lid WIB 1992).

Maar wat als de boekhouding bewaard wordt in een privéwoning? De wet zegt duidelijk dat de fiscus altijd de boekhouding moet kunnen controleren. Het volstaat dat de ambtenaren erom vragen (artikel 315 WIB 1992). De wet suggereert niet dat de toegankelijkheid van de boekhouding afhankelijk is van de plaats waar ze bewaard wordt. Volgens de fiscus gaat het trouwens niet op dat een belastingplichtige een controle zou kunnen bemoeilijken gewoon door alle boeken en stukken in een privélokaal onder te brengen.

Machtiging politierechter: absolute voorwaarde

Maar het Hof van Beroep te Antwerpen volgt die redenering niet. De wettelijke regel over het voorleggen van de boekhouding mag niet leiden tot een schending van een andere wettelijke regel - in dit geval concreet de regel dat de fiscus geen privéwoning mag betreden zonder machtiging van de politierechter. De ene regel heeft geen voorrang op de andere, vindt het Hof van Beroep.

In dit geval was het voor de fiscus duidelijk dat het om een privéwoning ging, voegt het Hof er ten overvloede aan toe. De belastingplichtige moest eerst de hond wegleiden vóór hij de ambtenaren kon binnenlaten. En het vertrek waar ze vervolgens binnengingen, was duidelijk ingericht als een woonkamer (met een bureau in de hoek).

Maar de belastingplichtige had wel toestemming gegeven aan de fiscus om hem te volgen naar zijn privéwoning. Traditioneel verwijst de fiscus naar een arrest van het Hof van Cassatie van 11 maart 2008, waarin dat Hof geoordeeld zou hebben dat een machtiging van de politierechter niet meer nodig is als de belastingplichtige de ambtenaren zelf binnenlaat. Op basis van dat arrest vond de fiscus dat hij in dit geval niets verkeerds had gedaan.

Maar volgens het Antwerpse Hof van Beroep is die uitspraak van het Hof van Cassatie uit de context gehaald. Dat de belastingplichtige toestemming geeft, verandert dus niets aan het feit dat de fiscus een machtiging van de politierechter nodig heeft.

(Procedure)regels zijn regels

De aanslag dreigde dus nietig verklaard te worden omdat de fiscus zijn onderzoeksbevoegdheden overschreden had. Maar de fiscus had nog één argument. Moest een kleine schending van een procedureregel nu werkelijk zulke gevolgen hebben? Tenslotte was de zwarte boekhouding een onomstootbare realiteit. Is het dan echt onoverkomelijk dat die stukken de fiscus bereikt hebben op een manier die misschien niet helemaal volgens het boekje was?

Het Hof is daarover duidelijk. Die redenering (in het vakjargon spreekt men van de Antigoon-leer) is niet van toepassing in fiscale zaken. De burger moet immers beschermd worden tegen een machtige overheid. Strikte naleving van fiscale procedureregels door de fiscus is een essentieel aspect van die bescherming, vindt het Hof.

Nu nog afwachten of andere hoven en rechtbanken het ook zo zien...

(Bron: arrest van het Hof van Beroep van Antwerpen van 4 december 2012)



14-10-17 Fiscus versoepelt recht op aftrek btw
In een Circulaire van 12 oktober 2017 kondigt de fiscus aan zich voor de BTW-aftrek te schikken naar het “substance-over-form”-principe, zoals ingesteld door het Europees Hof. ....lire la suite
 
13-10-17 Fiscale visitatie omvat geen algemeen huiszoekingsrecht...
… zo blijkt uit een recent arrest van het Grondwettelijk Hof, uitgesproken op 12 oktober 2017 (nr. 116/2017). ....lire la suite
 
09-10-17 Kaaimantaks: achterpoortjes gaan dicht
Naast de hervorming van de vennootschapsbelasting maakte o.m. ook een “versterking” van de kaaimantaks deel uit van het zomerakkoord van de regering. ....lire la suite
 
02-10-17 Kostendelende verenigingen aan banden gelegd door Hof van Justitie
Het Europese Hof van Justitie legt bijkomende voorwaarden op voor het statuut van “zelfstandige groeperingen”.....lire la suite
 
site web par webalive